Alliantie Schooltuinen
Zelf zaaien, verzorgen en oogsten van groente en fruit draagt bij aan kennis over en betrokkenheid bij voeding en natuur. In de schoolmoestuin wordt het zaadje geplant voor een gezonde en duurzame generatie. Wil jij dat basisscholen in jouw gemeente toegang hebben tot een moestuin? Lees dan verder!
De schoolmoestuin is een ideale omgeving voor natuur- en duurzaamheidsonderwijs in de praktijk. Een moestuin bij de basisschool speelt bovendien een belangrijke rol bij groeiende uitdagingen op het gebied van voedsel en gezondheid, klimaat, biodiversiteit en samenleven.
Schoolmoestuinen worden in sommige Nederlandse gemeenten al meer dan 100 jaar ondersteund, terwijl het schooltuinieren in andere gemeenten nog in de kinderschoenen staat. De rol van de gemeente bij het mogelijk maken van een schoolmoestuin varieert. Vaak maakt de gemeente de grond beschikbaar en wordt er subsidie verstrekt voor het organiseren en coördineren.
Op deze pagina vind je meer informatie over het belang van schooltuinieren en hoe het bijdraagt aan de Sustainable Development Goals. Ook kun je een stappenplan speciaal voor gemeenten downloaden en helpen we je alvast op weg met de verschillende hulptroepen die je kunt inschakelen.
Speciaal voor gemeenten hebben wij een bijlage bij de algemene brochure Schooltuinieren gemaakt. Daarin laten we zien hoe een schoolmoestuin bijdraagt aan gemeentelijke doelen. Inclusief stappenplan voor de start van een moestuin in jouw gemeente!
In onze algemene brochure over de schoolmoestuin en schooltuinieren geven wij informatie over het belang van een schooltuin. Ook laten we zien hoe het aansluit op het basisonderwijs en de kerndoelen van dat onderwijs.
In het Handboek Schooltuinen vind je praktische tips en wetenschappelijke kennis over schooltuinieren. Een boek barstensvol ervaring, verhalen en onderwijstips!
Als gemeente kun je een moestuin bij een basisschool inzetten als instrument voor het realiseren van de Sustainable Development Goals (SDG’s). Wij hebben op een rijtje gezet hoe schooltuinen kunnen bijdragen aan de hand van de publicatie ‘De Global Goals in het gemeentelijke beleid’. Lees hier meer.
Een schoolmoestuin vraagt om samenwerking. Hieronder vind je een overzicht van hulptroepen om van schooltuinieren in jouw gemeente een succes te maken.
Gemeentelijke NME, NDE of MEC-centra zijn vaak actief om een moestuin bij een basisschool mogelijk te maken. Hier vind je een overzicht van NME centra waarmee je als gemeente kunt samenwerken.
Daarnaast is er een groeiende groep van moestuincoaches die een helpende hand bieden bij het aanleggen van een schoolmoestuin en bij het onderwijs in de moestuin. Je vindt de moestuincoaches via de regiopagina’s op de website van Jong Leren Eten.
In veel gemeenten zijn bovendien vrijwilligers actief die helpen in de schoolmoestuin en met het onderhoud. Ze zijn goud waard bij het ondersteunen en ontzorgen van de leerkracht. In jouw gemeente zijn vast en zeker ook enthousiastelingen te vinden! Zoek bijvoorbeeld bij de lokale volkstuinvereniging, onder ouders of grootouders of bij het regionale groene bedrijfsleven.
Al ruim een eeuw zien gemeenten tuinieren in schoolverband als een goede manier om kinderen te leren over gezond eten, natuur en biodiversiteit. De recente aandacht voor gezond, lokaal voedsel heeft het schooltuinieren opnieuw onder de aandacht gebracht. Gemeenten stimuleren gezonde voeding en educatie speelt daarbij een belangrijke rol.
De Gouden Wortel is een waarderingsprijs voor gemeenten die op inspirerende manier met schooltuinen bezig zijn.
De gemeente Almere ontving de Gouden Wortel tijdens de Week van de Schooltuin 2025. In hun vrolijke filmpje maakten ze duidelijk welk profijt een schooltuin biedt, dat het schooltuinieren aansluit bij kerndoelen van het onderwijs en de diverse beleidsterreinen van een gemeente raakt. Van samenwerking en zorgzaamheid tot gezondheid en natuur. Aldus voorzitter van de jury van de Gouden Wortel Marian van Creij
In 2025 werd er voor het eerst een publieksprijs uitgereikt. De genomineerde gemeenten wierven stemmen op hun filmpje via de website van de Alliantie Schooltuinen. De eerste winnaar van de publieksprijs is gemeente Leiderdorp.
In 2022 gingen de eerste Gouden Wortels naar de gemeenten Arnhem en Teylingen. In 2023 won de gemeente Breda de Gouden Wortel. De gemeente Den Haag kreeg een eervolle vermelding. In 2024 won de gemeente Groningen en kreeg Schouwen-Duiveland een eervolle vermelding.
Bekijk de inzendingen van alle winnaars, eervolle vermeldingen en andere genomineerde gemeenten uit eerdere jaren via onze Youtube Gouden Wortel Playlist.
Wil jij je inzetten voor een schoolmoestuin in jouw gemeente en wil je meer informatie? Neem contact met ons op!